ANTRENÖRLÜKTE KİŞİSEL İMAJ

Her çeşit meslek sahibi insan gibi, basketbol antrenörleri için de kişisel imaj, olmazsa olmaz kriterler içindedir. Aslında kişisel imaj iş yaşamında o denli önemlidir ki, Özlem ÇAKIR’ın Mayıs 2002’de Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan “Profesyonel Yaşamda Kişisel İmaj” adlı kitabı tamamen bu konu üzerine kurulmuştur. Ben ise bu konuya spor alanında değinmek istedim.

Ülkemizde spor adamları için kişisel imaj, sadece “Karizma” olarak adlandırılmakta ve bu kelimeyle özdeşleştirilmektedir. Ancak bu kelimenin içeriğini oluşturan noktalar son derece önemli ayrıntıları kapsamakta. İlk olarak değinmemiz gereken nokta, her sektördeki profesyonel için geçerli bir husus. Giyim, kuşam, modayı takip etmek ve iyi görünmek, her profesyonel için olmazsa olmaz bir özellik. Bu konuda Fatih TERİM’in 1996-2008 arasındaki dış görünüm değişimini örnek verebiliriz. Terim giyim konusunda bana göre, özellikle İtalya sonrası (ki İtalya Dünya’nın moda başkenti) olumlu yönde inanılmaz bir değişim gerçekleştirmiştir. Bu bağlamda bir antrenörün bakımlı olması ve iyi giyinmesi kaçınılmazdır.

Dış görünümün yanında stres yönetimi de bir antrenörde bulunması gereken önemli bir özellik. Strese karşı dayanıklı olmak, en sıkıntılı durumlarda bile doğru kararlar verip uygulayabilmek, başarı için son derece gerekli. Başarının oyunculara, başarısızlığın ise antrenörlere ait olduğu bir dünyada stres yönetimini en doğru şekilde gerçekleştirmek zorunludur. Antrenörlük mesleğini seçmiş bir kişinin işini iyi değil mükemmel yapması, işine çok zaman ayırması, kısacası, işini yaşaması gereklidir. İyi bir sporcu olabilmek için nasıl yıllar boyunca pek çok sevdiğinize ayırdığınız zamandan fedakarlık ediyor ve çok çalışıyorsanız, hatta çoğu zaman herkes dinlenip tatil yaparken siz antrenman yapıyorsanız, antrenörlükte de aynı şartlar geçerlidir. Bu konudaki en iyi örnek ise, sabah saat 7:30’da kulübe gelen, akşam son antrenman bitene kadar kulüpte kalan ve belki de kulüpten son çıkan insan olan Aydın ÖRS’ü örnek gösterebiliriz.

İyi bir antrenör hırsını, isteğini, arzularını, mutluluğunu ve sakinliğini her fırsatta oyuncularına yansıtabilecek derecede iyi bir beden dili kullanıcısı olmalıdır. Bazen sadece maçlar değil, antrenmanlar ve görüşmeler de sıkıntılı, stresli ve isteksiz geçebilir. Böylesi durumlarda antrenör hemen devreye girmeli, sadece kişileri değil, ortamı da yumuşatabilecek en uygun tavırları sergilemeli, konuşurken mantıklı cümleler kurarak durumu negatiften pozitife çevirebilmelidir. Ayrıca konuşma esnasında kurduğunuz cümleler, bir önceki cümlenizle yada bir hafta önce söylediklerinizle çelişmemeli, aynı mantık silsilesi içinde yer almalıdır. Kültür düzeyi, kişinin sosyal ortamdaki yerini belirlediği gibi, karşısındakine düşüncelerini aktarabilme yetisini de kazandırır. Bir antrenörün konuştuğu kişinin, anlattıklarını anlayabilmesi için, kullandığı dilin tüm özelliklerine vakıf olması, ülkemiz özelinde anlatmak gerekirse, Türkçe’yi iyi kullanması ve bunu başarabilmek için de bol bol kitap okuması gerekir.

İyi bir antrenör her alanda istikrarlı ve mantıklı olmak durumundadır. Gerek oyuncu seçiminde, gerekse de düşünce ve davranışlarında oluşturacağı istikrarı her zaman sergileyebilmeli, mantıklı ve pozitif olmalıdır. Bu durumu etrafındaki kişilere de yansıtabilmeli ve böylelikle her zaman insanların enerjilerini kendi etrafında odaklayarak aynı pozitifliği etrafına da yansıtabilmelidir.

Antrenör denen kişi aslında liderdir ve hiçbir lider ikinci adam olmaz, asla arkada kalmaz. O bakımdan iyi bir antrenör için olmazsa olmazlarımızdan biri de girişken olması, pasif olmaması ve her zaman, her ortamda aktif olmasıdır. Gerek sosyal ortamda, gerekse de işinde girişken, yaratıcı ve yenilikçi olabilmek, kendi alanındaki gelişmeleri takip edebilmek, kendi takımına özgü yenilikler getirebilmek son derece önemlidir. Saha içinde de sürekli aktif olmak, oturarak değil, enerji sarf ederek işini yapabilmek, birlikte çalıştığı oyuncularına da örnek olacaktır.

Tüm bu veriler ışığında lider olmak, göz önünde olmak, beğenilen, aranılan coach olmak için olmazsa olmaz nitelikler:

• İyi görün + Bakımlı ol !
• Strese karşı dayanıklı ol + Baskıyı kaldırabilmek gerekli !
• İşini iyi değil, mükemmel yap !
• Konuşkan ol ve mantıklı cümleler kur !
• İyi ve duru bir Türkçe kullanabilmek için çok kitap oku !
• Beden dilini iyi kullan !
• İstikrarlı mantıklı ve pozitif ol !
• Girişken + Yaratıcı + Yenilikçi + Aktif ol !

07 Şubat 2009
Murat POLAT
Basketbol Antrenörü
Türkçe Basketbol Eğitim Veri Bankası Editörü
mpolat@basketbolegitim.net
http://www.basketbolegitim.net